Stad belangrijker, platteland krimpt verder

In 2030 zijn er 17,6 miljoen Nederlanders, ten opzichte van 16,8 miljoen nu. De bevolking van Nederland als geheel blijft dus groeien, maar er zijn zowel verschillen tussen regio’s als binnen regio’s tussen de ontwikkeling van steden en het platteland. In hoofdlijnen: de bevolking in de Randstad blijft groeien, en in de meer ‘perifere’ provincies blijft de bevolking gelijk of daalt.

Prognoses geven aan dat nu al meer dan de helft van de totale wereldbevolking in de OESO-landen in stedelijke regio’s leeft en de verwachting is dat dit percentage tot 80% zal groeien. De stad zal hierbij steeds meer en meer een zelforganiserend systeem zijn. Verstedelijking zal een van de grootste krachten voor economische groei zijn. Ruimte voor stedelijke groei zal onder meer worden gefaciliteerd door de procedures in de nieuwe Omgevingswet eenvoudiger te maken. In 2015 zal een Agenda Stad worden gepresenteerd met maatregelen om de groei, leefbaarheid en innovatie in Nederlandse steden te versterken.  Problemen  (klimaatverandering, ongelijkheid, werkloosheid, criminaliteit) worden steeds vaker op stedelijk niveau opgelost.

planbureau voor de leefomgeving 2014

Planbureau voor de leefomgeving, 2014

Er bestaat hierbij onzekerheid rondom de ontwikkeling van plattelandsgebieden. Economische activiteiten trekken in alle gevallen naar de steden, maar onzeker is waar de bevolking zich zal vestigen. Mensen gaan wonen waar de kwaliteit van de woonomgeving hoog is, of dit nu stedelijk is of landelijk.

Betekenis voor Fryslân

Meer invloed stadsagenda’s

Opkomende stadsregio’s kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van omliggende dorpen. De samenwerkingsagenda’s met de vier Friese steden (F4) zullen steeds meer van invloed zijn op de ontwikkeling van de rest van Fryslân. In de samenwerkingsagenda van gemeente Leeuwarden wordt bijvoorbeeld nu al gesproken over ‘stadsregio/ stedelijkbundelinggebied Leeuwarden’. Maar er zal ook vaker naar de interactie tussen noordelijke G4 worden gekeken (Leeuwarden, Groningen, Assen en Emmen). De Borrow Size strategie zal waarschijnlijk vaker als uitgangspunt worden genomen: de kracht van de stedelijke economie is een samenhangend geheel van nabijgelegen stedelijke kernen  Onduidelijk hierbij is in hoeverre de provincie Fryslân in relatie met de Randstad en/of Europa zich als mogelijke stadsregio met Leeuwarden als stad gaat ontwikkelen.

image4

De Friese bevolking groeit niet meer, krimp buiten de steden

Begin 2014 had Fryslân 646.317 inwoners. Dat aantal blijft de komende jaren vrijwel gelijk. De Friese steden kennen nog wel een (afnemende) groei. De rest van Fryslân, met name Noord-Fryslân, de Waddeneilanden en Zuidoost-Fryslân zal te maken krijgen met krimp. Het uiteindelijk wegtrekken van mensen uit de dorpen kan van invloed zijn op de leefkwaliteit van het Friese platteland doordat met mensen vaak voorzieningen verdwijnen. In Fryslân zijn december 2014 Noord-Oost Fryslân, Noord-west Fryslân, de Friese waddeneilanden en Zuidoost-Fryslân door het rijk aangewezen als anticipeerregio’s. Provincies en gemeenten zijn allereerst verantwoordelijk voor de aanpak van de gevolgen van de bevolkingskrimp.

Vraag OV verandert

Als er sprake is van een groeiende bevolking in de stad en een krimpende bevolking op het platteland, zal het gebruik van OV veranderen. Mogelijk wordt OV nog meer gericht op centrumgemeenten, en nog minder (kris-kras) in het landelijk gebied. Stromen vanuit het landelijk gebied worden kleiner en binnen de stad(sregio) is de fiets vaak een goed of beter alternatief dan de bus. Dit zal van invloed kunnen zijn op het in standhouden van OV-voorzieningen op het platteland en de uiteindelijke bereikbaarheid van Friese dorpen.

Meer culturele profilering steden: KH2018

De Raad voor Cultuur verwacht bij het toenemende belang van verstedelijking dat steden zich steeds sterker zullen profileren. Culturele instellingen zullen steeds meer inspelen op het stedelijke belang. Een voorbeeld hiervan is Leeuwarden met de Culturele Hoofdstad Europa 2018. KH2018 is echter niet alleen voor steden, maar ook nadrukkelijk voor het Friese platteland. Verwacht wordt dat KH2018 tot een grote stroom toeristen zal leiden. De samenstelling van de voor dat evenement komende toeristen zal internationaler en gemêleerder zijn dan anders, wat andere eisen stelt aan het aanbod en gedrag van de Friese toeristische sector.

Meer leegstand

Als de krimp verder doorzet is er een substantiële leegstand te verwachten in onder andere boerderijen met een niet-agrarische functie en cultureel erfgoed. Voor Fryslân zal dit met name plaatsvinden in Zuidwest-Fryslân.

Deze trend heeft relatie met:

1.1. Bevolking

Lees meer

1.2. Huishoudens

Lees meer

2.5. Basisonderwijs

Lees meer

7.1. Bodemdaling

Lees meer

7.2. Ruimtelijke kwaliteit en erfgoed

Lees meer

9.1. Vervoersystemen en mobiliteit

Lees meer

9.2. Openbaar vervoer

Lees meer

2. Verkeer en vervoer

Lees meer

2.1. Planvorming en programmering, bestuurlijke samenwerking

Lees meer

2.2. Verbetering infrastructuur

Lees meer

2.3. Instandhouding infrastructuur

Lees meer

2.4. Openbaar vervoer

Lees meer

2.5. Verkeerseducatie en mobiliteitsbeïnvloeding

Lees meer

5.1. Natuurbeleid

Lees meer

5.2. Landschapsbeleid

Lees meer

6.1. Bedrijvigheid

Lees meer

6.2. Toerisme en recreatie

Lees meer

8.1. Cultuur

Lees meer

8.2. Erfgoed

Lees meer

9.1. Planvorming, onderzoek en monitoring

Lees meer

9.2. Realiseren ruimtelijke ontwikkelingen

Lees meer

9.3. Wonen

Lees meer