Kenniseconomie rukt op

Een bekende trend, die de komende jaren echter in volle kracht doorzet, is dat een steeds significanter deel van de economische groei voortkomt uit kennis. Hoe meer een economie ontwikkeld is, hoe meer de groei van die economie afhankelijk wordt van immateriële productiefactoren. De productiefactor kennis neemt daarmee een steeds belangrijkere plaats in ten opzichte van arbeid, natuur en kapitaal. Arbeid op zijn beurt zal steeds ‘hoogwaardiger’ moeten zijn om mee te kunnen in de kenniseconomie, wat eisen stelt aan opleidingsniveau en sociale vaardigheden van de beroepsbevolking. De groei van een regio wordt meer en meer afhankelijk van de aanwezigheid van menselijk kapitaal. De concurrentie om (inter)nationale kenniswerkers zal toenemen, vooral tussen de steden. Kennis wordt ook steeds meer ‘open’ gecreëerd en gedeeld, via peer2peer en open source vormen. En kennis is overal te halen. Voor het volgen van een studie op topniveau hoef je niet langer in de buurt van Harvard of MIT te wonen. Zij bieden gratis online-onderwijs van topkwaliteit en maken daarmee locatie onafhankelijk studeren mogelijk.

In antwoord op deze tendensen bepleit de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid een lerende economie. Die moet de aandacht richten op nagaan welke typen kennis zich kunnen ontwikkelen, hoe kennis wordt uitgewisseld en hoe er in brede zin kan worden geleerd, gebaseerd op aanpassings- en absorptievermogen van alle individuen, bedrijven, organisaties en overheden.

Betekenis voor Fryslân

Aansluiting onderwijs/arbeidsmarkt

De voortgaande gang naar een kenniseconomie zal de provincie op een breed vlak ‘raken’. Hij heeft betekenis voor de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, en voor Fryslân specifiek het accommoderen van de stijgende vraag naar vakmensen met kennis op het vlak van met name techniek, zorg, groene sector, voedingssector en diverse specialistische beroepen op (v)mbo niveau. Uit onderzoek blijkt dat van de Friese bedrijven/instellingen die aangaven behoefte te hebben aan nieuwe instroom, de helft met name behoefte heeft aan instroom op mbo-niveau. Het belang van een goede aansluiting op de arbeidsmarkt wordt extra benadrukt doordat de beroepsbevolking als geheel zal dalen. ‘Missers’ in opleidingskeuzes worden daarmee extra duur.

Toenemend belang aanwezigheid kennisinstituten

Ook het belang van de noordelijke kennisinstellingen als bijvoorbeeld Wetsus en Energy Valley voor Fryslân wordt door de nadruk op kenniseconomie extra belicht, zo ook het verder uitgroeien van het Academisch onderwijs in Fryslân (UCF) voor de Friese hotspots. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) stelt dat netwerkuniversiteiten als het UCF dé toekomst vormen. De druk vanuit de samenleving wordt ook steeds groter om binnen het curriculum van het huidige onderwijs meer de nadruk te leggen op de 21ste century skills in plaats van de klassikale lesmethoden. In Sneek is zo een Steve Job school gevestigd waarbij de leerlingen alleen de iPad gebruiken.

Snellere innovatie nodig

De toenemende snelheid waarmee kennis toeneemt leidt ook tot een steeds kortere levensduur van innovaties, concurrentievoordelen, exportposities en kennis. Permanente vernieuwing is steeds meer nodig om niet achterop te raken. De noodzaak tot vergroting van  het bescheiden innovatieve vermogen van het Friese bedrijfsleven wordt erdoor onderstreept, wat ook weer samenhangt met de beschikbaarheid van (onvoldoende) geschoold personeel. Dit zal ook van betekenis zijn voor de provincie Fryslân bij het stimuleren van aansluiting van het onderwijs bij de arbeidsmarkt en het innovatievermogen van het Friese bedrijfsleven.

Deze trend heeft relatie met:

2.8. Aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt

Lees meer

2.6. Voortgezet onderwijs

Lees meer

2.7. Hoger onderwijs

Lees meer

3.1. Economische groei

Lees meer

3.2. Export

Lees meer

3.3. Werkgelegenheid

Lees meer

3.4. Werkgelegenheidsstructuur

Lees meer

3.5. Vestigingen (bedrijven en instellingen)

Lees meer

3.6. Innovatie

Lees meer

8.3. Inkomen

Lees meer

5.3. Landbouwbeleid

Lees meer

6.1. Bedrijvigheid

Lees meer

8.4. Onderwijs en wetenschappen

Lees meer

10.1 Wurkje foar Fryslân

Lees meer

4.1 Friese economie is over volle breedte versterkt, is verbreed en vernieuwd

Lees meer

2.5 Bedrijventerreinen zijn verbeterd, nieuwe aanleg is beperkt

Lees meer