Digitalisering

Samenhangend met de toename van netwerkverbanden is er sprake van toenemende digitalisering. Met de verdergaande digitalisering ontwikkelt zich een nieuwe informatie-infrastructuur. Virtuele en fysieke wereld versmelten langzaam. Door mobilisering van internet zijn we altijd en overal online. We kunnen virtuele informatie op fysieke plekken achterlaten. Dit is een eerste stap in convergentie on- en offline. Internet of things (IoT) wordt steeds belangrijker: objecten zoals vuilcontainers, straatverlichting en planten komen met elkaar in verbinding te staan. Verlichting zal alleen nog branden als iemand in de buurt is.

Nieuwe media worden steeds meer benut om invloed uit te oefenen op de samenleving. Het is eenvoudig om snel en anoniem je mening kenbaar te maken. Via blogs en sociale netwerken weten gelijkgestemden elkaar snel en effectief te vinden. De mening van grote groepen mensen wordt zo beter zichtbaar in het publieke debat. Beslissers moeten hiermee steeds meer rekening gaan houden. Het internet is geschikt voor politieke agitatie doordat het participatie in de politiek bevordert en individuen met eenzelfde overtuiging elkaar laat vinden, zodat ze samen kunnen ageren. Een voorbeeld is Open Congress waarbij mensen informatie plaatsen over het doen en laten van Amerikaanse politici. Digitale verbondenheid kent echter twee kanten. Het aantal klachten van burgers over de overheid stijgt. De sociale media vergroten intensiteit waarmee burgers met elkaar communiceren en kunnen het draagvlak voor politieke besluiten snel veranderen. Sociale media kunnen ook de manier veranderen waarop het politieke systeem werkt. Bijvoorbeeld burgers die met hashtag acties(#pgbalarm, #zwartepietisracisme) zonder commerciele organisatie erachter en zonder budget een onderwerp op de politieke agenda krijgen. Politieke besluitvorming zal nog interactiever worden, via e-voting en poll-politics. Er wordt bij alles zeer kritisch gekeken naar optreden van de overheid en zeer welwillend naar het optreden van burgers en instellingen. Door de toenemende digitalisering is vrijwel ons hele leven in 2020 gekoppeld aan het internet. Fysieke objecten, menselijke systemen en natuurlijke objecten worden aan elkaar verbonden door het Internet of Things (IoT). De komende periode gaan we een data driven society in.

Betekenis voor Fryslân

Machtsstructuur verandert

De voortschrijdende digitalisering van onze samenleving heeft gevolgen voor onze economie, voor onze veiligheid, voor de manier waarop we met elkaar omgaan en voor onze privacy. Door de opkomst van digitale productie komt de vraag op wie de macht nog heeft om te sturen. Wie stuurt bijvoorbeeld de ontwikkeling van steden en regio’s? Steeds meer en nieuwe partijen zullen die ontwikkeling gaan bepalen. Hoe de huidige machtstructuren zullen veranderen is nog ongewis. Een vraag is ook welke sturing op ruimtelijke ontwikkeling past bij de samenleving waarin digitale productie groot zal worden. Zo zal sturing door ruimtelijke functiescheiding (zoals nu gangbaar met bestemmingsplannen) daar mogelijk niet meer bij passen. De ontwikkeling van de stad zal steeds complexer en dynamischer worden. Deze vragen kunnen ook van invloed zijn op de toekomstige rol die de provincie vervult bij de ruimtelijke ontwikkeling en inrichting.

Intelligente infrastructuur

Technologische innovaties zullen meer en meer kunnen bijdragen aan een efficiënt gebruik van wegen. De inzet van ICT voor dataverzameling, nano-technologie in nieuwe sensoren en cognitieve wetenschappen in communicatiemiddelen kunnen onze mobiliteit sterk beïnvloeden. De informatie die iemand op weg kan gebruiken om op elk gewenst moment de reis aan te passen, wordt mogelijk gemaakt door een netwerk van partijen die informatie ophalen, verwerken en/of aanbieden. Een netwerkbenadering helpt om te kijken hoe die partijen (dataproducenten, datamedia, ondernemers, kennisinstituten en weggebruikers) samen kunnen werken voor innovaties in het wegverkeer. Mogelijk worden auto’s meer collectief vervoer en wordt het openbaar vervoer juist steeds meer geïndividualiseerd. Leds in het wegoppervlak maken hierbij flexibele aanduiding van rijstroken en wegwaarschuwing voor gevaar mogelijk. Zelfhelend beton en zelfhelend asfalt verlengen de levensduur van bruggen en wegdek en reduceren onderhoudskosten en oponthoud. Het innovatietraject SolaRoad beoogt een ontwerp van fietspaden op te leveren dat zonlicht omzet in elektriciteit. Er is steeds meer sprake van intelligente infrastructuur. Bij het Odysa in-car project op een deel van de ring van Eindhoven ontvangt een weggebruiker vanaf de wegkant via een apparaat in zijn voertuig een individueel snelheidsadvies om het hele met verkeerslichten geregelde traject zonder stoppen te kunnen afleggen. Als verantwoordelijke voor het onderhoud van (vaar) wegen, bruggen en aquaducten zullen deze nu al in gang gezette ontwikkelingen betekenis hebben voor de programma’s van de provincie.

Eenvoudiger inzicht mobiliteit

Het koppelen van een vraag naar vervoer aan aanbod van vervoer zal door verder gaande digitalisering steeds makkelijker worden en wellicht regelen reizigers het steeds meer zelf. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld initiatieven zoals www.samenreizen.nl. Ook over de situatie op de weg is steeds meer informatie beschikbaar. Door open-data is de reisinformatie afgelopen tijd al veranderd. Je weet nu al precies waar de treinen van Arriva zich bevinden en of deze wel/niet op tijd zijn. Hetzelfde geldt voor bussen.

Beïnvloeding besluitvorming neemt toe

De invloed van de nieuwe sociale en traditionele media op de samenleving wordt steeds groter. Sociale media hebben de horizontaliserende tendensen in de samenleving versterkt. Via blogs, facebook en twitter weten mensen elkaar snel en effectief te vinden en kunnen ze op deze nieuwe manier druk en informele invloed uitoefenen op besluitvorming.  Er is sprake van nieuwe mediatisering. Dit proces is van invloed op het besluitvormingstraject van de provincie Fryslân. Als de provincie wil weten wat er in de mienskip speelt zal ze de ontwikkelingen steeds meer via tweetdecks gaan volgen. Omwille van de besluitvorming is het mogelijk niet alleen van belang om de geluiden vanuit de samenleving te volgen, maar hier ook provinciaal gedrag op aan te passen.

Een stap verder gaat open innovatie, een idee waarin oorspronkelijk op het gebied van open source software werd gepionierd. In samenwerking tussen belangstellenden, -hebbenden  en experts kunnen digitaal oplossingen voor problemen worden ontwikkeld. Overheden zouden veel meer gebruik kunnen maken van deze ‘wijsheid van het grote publiek’. Dit heeft het potentieel om de manier waarop problemen worden opgelost radicaal te veranderen.

Doelgroep toerisme groeit

In 2020 is naar verwachting 2/3 van de wereldbevolking online. Opvallender nog is het mobiele internet. De ontwikkeling van het mobiel internet drukt komende jaren een belangrijke stempel op de reismarkt. Hier is steeds meer aandacht voor de ‘collaboration economy’. Een nieuwe economische situatie waarin mensen tegen betaling toegang hebben tot en gebruik kunnen maken van elkaars producten en diensten in plaats van deze zelf te bezitten. Hierbij valt te denken aan het huren van een slaapplaats via Airbnb, het lenen van iemands auto via Zipcar of een maaltijd eten bij iemand thuis via Cookening. Zelfs op vluchtgebied zien we initiatieven waarbij een luchtvaartmaatschappij op verzoek van een groep consumenten een extra vlucht maakt. Deze ontwikkeling kan ook van betekenis zijn voor de verdere ontwikkeling van de toeristische sector in de provincie Fryslân.

Deze trend heeft relatie met:

2.2. Media

Lees meer

2.5. Basisonderwijs

Lees meer

2.6. Voortgezet onderwijs

Lees meer

2.7. Hoger onderwijs

Lees meer

3.7. Digitalisering

Lees meer

7.4. Bedrijventerreinen

Lees meer

9.1. Vervoersystemen en mobiliteit

Lees meer

7.1. Sociaal beleid

Lees meer

8.3. Taal, media en letteren

Lees meer

8.4. Onderwijs en wetenschappen

Lees meer

10.1 Wurkje foar Fryslân

Lees meer