Kulturele Haadsted 2018

Strikt genomen is Leeuwarden Kulturele Haadsted 2018 niet zozeer een trend. Maar het is wel een ontwikkeling in de omgeving van de provincie, en deels door de provincie, die de komende jaren op zeer veel punten invloed zal uitoefenen op zowel Fryslân als provincie als de provinciale organisatie. Vandaar dat we er  hier ook aandacht aan besteden.

Leeuwarden is uitgeroepen tot Europese Culturele Hoofdstad 2018. Van 2014 tot 2019, met als hoogtepunt 2018, presenteert Leeuwarden/Fryslân zich op Europees niveau met minstens veertig grote culturele evenementen. De evenementen vinden plaats in de hele provincie Fryslân en het Waddengebied, met als cultureel hart de binnenstad van Leeuwarden, waar 24 uur per dag en 7 dagen in de week activiteiten plaats zullen vinden. Voormalig gevangenis en tegenwoordig cultureel bedrijvencentrum De Blokhuispoort zal gedurende deze periode dienen als hoofdkwartier. Culturele Hoofdstad wordt aangegrepen om de werkgelegenheid, economie en onderwijs in Leeuwarden/Fryslân te verbeteren, cultuur en natuur te verbinden en meer begrip te kweken voor elkaars identiteit en diversiteit.

Culturele hoofdstad is tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen Leeuwarden en de provincie Fryslân, maar kreeg uiteindelijk het beslissende zetje vanuit een initiatief vanuit de Mienskip. Na toekenning van het predikaat Culturele Hoofdstad 2018 werkten de provincie en Leeuwarden een gezamenlijke lange-termijnagenda uit, met cultureel beleid maar ook inclusief of rakend aan beleid op velden als economie, onderwijs en ecologie. De bedoeling is dat culturele hoofdstad een blijvende erfenis op al die terreinen nalaat. De totale investering van beide overheden gezamenlijk overstijgt de 850 miljoen. Zij werken deze agenda uit in een gezamenlijke organisatie.

Burgerinitiatief heeft niet alleen een essentiële rol gespeeld in de totstandkoming van het bidbook, het is ook de bedoeling dat nieuwe vormen van burgerinitiatief en participatie in elk evenement een cruciale rol speelt.  Met ‘open Mienskip’ als kompas, speelt Culturele Hoofdstad zich af op drie grote thematische velden:

  • Natuur en cultuur: de verbanden tussen natuur en cultuur worden geëxploreerd, door cultuur te gebruiken als een manier om aandacht op natuur te vestigen
  • Stad en platteland: gepoogd wordt de kloof tussen stad en platteland hierin te dichten
  • Gemeenschap en diversiteit: dit heeft betrekking op het laten samenleven van personen van een verschillende culturele achtergrond op een plaats

Betekenis voor Fryslân

Kansen voor cultuur

Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 biedt een reeks aan kansen voor cultuur in Fryslân. Zowel voor het verbreden van de culturele infrastructuur, het leggen van nieuwe verbindingen binnen als buiten het culturele domein, als voor het verbreden van de horizon en leren van culturele uitingen in het buitenland en omgekeerd de Friese cultuur Europees onder de aandacht brengen.

Kansen op integraliteit

Door de invalshoek op het benutten van Culturele Hoofdstad als hefboom voor ontwikkelingen op een reeks aan terreinen, is er zowel de noodzaak voor als kans tot het leggen van meer integrale verbindingen tussen het culturele domein en die terreinen, als tussen die terreinen onderling. Culturele Hoofdstad speelt in maatschappelijke zin in op tegengaan van armoede, terugdringen onderwijsachterstanden en bevorderen werkgelegenheid.

De noodzaak van een andere werkwijze van overheden

De bovengenoemde integraliteit noodzaakt tot een andere werkwijze van de betrokken, vaak nog erg sectoraal werkende, overheden. Daarnaast stelt ook de nadruk op burgerinitiatief en –betrokkenheid hoge, deels nieuwe eisen aan de betrokken overheden, maar ook de Mienskip zelf. Eisen die liggen op terreinen als snel inhoudelijk kunnen aanpassen en flexibiliteit in het handelen van overheden, maar ook in een andere blik van de Mienskip naar die overheden.

Deze trend heeft relatie met:

6.1. Bedrijvigheid

Lees meer