Economie, toerisme en recreatie

6. Economie, toerisme en recreatie

Het programma Economie, toerisme en recreatie bevat in totaal € 126 miljoen.

6-1Verdeling uitgaven per begrotingsthema Programma 6

Overzicht formatie naar beleidsveld
6-2

Zoals uit bovenstaand figuur blijkt beslaat ‘bedrijvigheid’ het overgrote deel van de middelen in dit programma. Een financiële splitsing per thema onder bedrijvigheid is niet te maken, mede doordat een groot deel van de instrumenten die uit dit budget bekostigd worden, een generiek karakter heeft. Onder dit thema vallen Europese budgetten als OP-EFRO en Interreg en andere budgetten zoals het REP, het Waddenfonds, Fryslân Fernijt IV en budgetten op het gebied van toerisme.  De nieuwste twee daarvan zijn het Doefonds en het  Fûns Skjinne Fryske Enerzjy (FSFE) . Het Breedbandfonds is naar verwachting in het tweede kwartaal 2015 operationeel (zie hiervoor programma 11).

6-3

De budgetten in programma 6 zijn bijna alleen maar tijdelijke budgetten. Dat hangt (groten)deels samen met het autonome karakter van dit beleidsveld. Ook valt op dat het aandeel bedrijfsvoeringskosten laag is.

6-4

Hieronder volgt een korte opsomming van de belangrijkste nog niet verplichte budgetten:

  • RSP/REP middelen (o.a.  Friese Merenproject, Wetsus, Dairy Campus, Energy Valley).
  • Doefonds, op basis van de beschikbare bedragen wordt op dit moment het contract afgerond voor het fondsbeheer.
  • Asbest en zonnepanelen. Hiervoor loopt de subsidieregeling.
  • ANNO; op basis van de onlangs vastgestelde verordening is de jaarschijf 2014 gevuld met projecten.
  • Cofinanciering EFRO/EZ/Interreg/Waddenfonds. De verwachting is dat dit budget in 2014 nog volledig wordt benut.

6-5

Het provinciale economische beleid is autonoom en met de middelen voor Economie, toerisme en recreatie streven we de volgende doelen na en daar doen we het volgende voor.

6.1. Bedrijvigheid

Onder dit thema horen de beleidsprioriteiten watertechnologie, agrofood, zorgeconomie en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Daarnaast is er een generiek stimuleringsbeleid, voor activiteiten als bijvoorbeeld breedband.

Watertechnologie

Doel(en):

  • De huidige basis uitbouwen tot een Europese Watertechnologiehub, met Leeuwarden als fysieke kern.
  • De watercampus realiseren, met Fryslân als proeftuin voor innovatieve watertechnologie.
  • De excellente kennispositie op watertechnologie vertalen naar meer bedrijvigheid en werkgelegenheid.
  • Een hoogwaardige watertechnologiesector met 2.000 kenniswerkers in 2020 en een forse toename van werkgelegenheid bij de toeleverende maakindustrie en dienstverlening.

Om deze doelen te bereiken financieren we Wetsus-onderzoek tot en met 2020 uit REP, rijksmiddelen en Europese middelen. Daarnaast faciliteren we de valorisatie van kennis naar meer bedrijvigheid en werkgelegenheid, stimuleren en faciliteren we de samenwerking in het watertechnologiecluster en vervullen we een actieve rol in de internationale profilering en branding van de Europese Watertechnologiehub.

Agrofood

Doel(en):

  • De kracht en het innovatieve vermogen van de Friese agrofoodsector verder uitbouwen voor behoud en groei van de werkgelegenheid.
  • De beschikbaarheid van goed gekwalificeerd personeel bevorderen en een goede, flexibele, internationaal aansprekende, kennisinfrastructuur stimuleren.

Om bovenstaande doelen te bereiken ondersteunen we de doorontwikkeling van de Dairy Campus naar een Dairy Chain van de hele agrofoodketen en ondersteunen we onderwijs, kennisinstellingen en het bedrijfsleven om een kennisinfrastructuur voor de agrofood op te zetten.

Zorgeconomie

Doel(en):

  • Initiatieven en innovaties die leiden tot meer bedrijvigheid, werkgelegenheid en procesinnovaties in de zorgketen.

De provincie speelt op dit terrein de rol van verbinder en aanjager , mede via inzet van clusters als HANNN en Springboard. We leggen verbinding tussen zorg en MKB. We zetten in op vraaggestuurde ontwikkeling van projecten, waarbij we de hele keten (proberen te) betrekken in het project. Kern ligt hierbij op innovatie en het creëren van living labs.

Onderwijs Arbeidsmarkt

Doel(en):

  • versterken van de samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven;
  • verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
  • inspelen op (toekomstige) frictie op de arbeidsmarkt

De meest aansprekende initiatieven rondom dit thema over de afgelopen vier jaar zijn: (1) de ontwikkeling en bekostiging van het Innovatiecluster Drachten, eerste en tweede fase, (2) het project Technisch Beroepsonderwijs Friesland (TBOF), (3) de oprichting van Centrum Duurzaam, per 2015 en (4) de totstandkoming van het Bestuurlijk Platform Economie en Arbeidsmarkt.

Generiek stimuleringsbeleid

Doel(en):

  • Versterking van de economische structuur van Fryslân.

Noordelijke en regionale dimensie

De economische structuur van Fryslân versterken we onder andere door deel te nemen in de uitwerking van de Regionale Innovatie Strategie voor smart specialisation (RIS).

De Noordelijke Innovatieagenda betreft een RIS3gezamenlijke, noordelijke koers voor het benutten van onderzoek, het realiseren van innovaties en het stimuleren van ondernemerschap. Dat doen we met  huidige maatschappelijke uitdagingen rond gezondheid, voedsel, water en duurzame energie als vertrekpunt. We bouwen hiermee voort op de al aanwezige kwaliteiten, clusters en kenniscentra in Noord-Nederland.

Samen met de F4 gemeenten werken we aan de uitvoering van hun economische uitvoeringsprogramma.

De Europese dimensie

Europa en Europese middelen zijn van groot belang voor dit beleidsveld. Zie voor Europese ontwikkelingen onder trends.  We vertalen de Europese prioriteiten in onze uitgangspunten Duurzaamheid: naar een biobased economie, Kennis en innovatie en Wegbereidende netwerken. Agrofood, duurzame energie, watertechnologie, recreatie en toerisme en zorgeconomie zijn beleidsprioriteiten met duidelijk Europese dimensies.

Naast de hiervoor beschreven speerpunten en projecten zetten we ons in voor een aantal grote economische projecten, als:

  • Heerenveen, stad van sport (Thialf)
  • University Campus Fryslân (UCF)
  • Kulturele Haadstêd 2018
  • De Nieuwe Afsluitdijk (DNA)
  • Breedbandinfrastructuur in Fryslân
  • Ecosysteem Drachten
  • Fûns Skjinne Fryske Enerzjy (FSFE)
  • Doefonds

Het Friese Merenproject wordt behandeld in de paragraaf ‘toerisme en recreatie’.

Heerenveen, stad van sport (Thialf)
In juni 2013 hebben Provinciale Staten groen licht gegeven voor deelname in de rechtspersoon Thialf en daarnaast € 50 miljoen subsidie beschikbaar gesteld voor de vernieuwbouw van de wedstrijdhal. De planning van de bouw loopt tot 1 juli 2016.

University Campus Fryslân (UCF)
De provincie wil met universitaire onderwijs- en onderzoeksprogramma’s via UCF het academisch klimaat ontwikkelen op de unieke sterktes van Fryslân om te komen tot een hoogwaardige en academische kennisinfrastructuur, beter gekwalificeerd personeel en versterking van de regionale innovatiekracht.

Momenteel worden drie opleidingen aangeboden in een mastercollege: watertechnologie, Master of Environmental and Energy Management, en Multilingualism. Hieraan nemen in dit studiejaar 90 binnen- en buitenlandse studenten deel. Ook is een honoursprogramma ontwikkeld voor excellente studenten bèta en techniek en zijn nog vier masters in ontwikkeling,

De Nieuwe Afsluitdijk
Wij bereiden projecten voor die opgenomen zijn in het Uitvoeringsplan De Nieuwe Afsluitdijk 2013-2016. Dan gaat het om projecten als de Vismigratierivier, Verruiming sluiscapaciteit Kornwerderzand, toeristische ontsluiting Kornwerderzand, en de openbare ruimte bij het monument van Dudok. Daaraan gekoppeld zijn projecten als een informatiecentrum, camperplekken, aanlegvoorzieningen en een kwaliteitsimpuls voor het dagrecreatiegbied bij Kornwerderzand en een informatiecentrum bij het Monument. Door middel van samenwerkingsovereenkomsten met het Rijk willen wij zowel de financiering als de juridische aspecten van de verschillende projecten regelen.

Breedbandinfrastructuur in Fryslân
Breedband in Fryslân stimuleren we de komende jaren via het Breedbandfonds, het Breedbandloket, start-upprojecten, het meelegtraject en aansluitsubsidies voor de uitvoering van het ‘ynvestearringsplan foar superfluch ynternet yn Fryslân’. Dit plan beoogt Friezen in de witte gebieden te voorzien van een Next Generation Accessnetwork (NGA).

Ecosysteem Drachten
In dit project werken 11 bedrijven op het gebied van high tech systems & materials samen aan (1) het boeien en binden van personeel en (2) het opzetten van R&D projecten.

FSFE
In het Fryske Skjinne Fûns Enerzjy (FSFE) is € 90 miljoen risicodragende financiering beschikbaar voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeente SVn) doet samen met het Groenfonds voor ons de uitvoering. Het maximum te verstrekken kapitaal per project is € 15 miljoen. De bandbreedte van de te verstrekken bijdrage is € 25.000 tot € 1,5 miljoen.

Doefonds
Het Doefonds, van in totaal € 8 miljoen, ondersteunt het Friese MKB bij innovaties en bij doorgroei van bestaande activiteiten met leningen en aandelenkapitaal. De uitvoering is neergelegd bij de NOM.

 

Het project Kulturele Haadsted 2018 beschrijven we onder de trends, vanwege het deels voor ons externe karakter.

6.2. Toerisme en recreatie

Doel(en):

  • Van 9,5 miljoen naar 10,5 miljoen toeristische overnachtingen in 2015.
  • Van 60 miljoen naar 70 miljoen bezoeken in 2017.
  • Van 19.000 naar 20.000 directe toeristische banen in 2017.
  • Groei van de toeristische bestedingen met 5% vanaf 2015.

Om de doelen te bereiken geven we aandacht aan vier kernthema’s: Recreatieve basisinfrastructuur, Internationalisering, Duurzaamheid en kwaliteitsverbetering én Innovatie

We werken onder andere aan een dekkend routenetwerk voor wandelen, fietsen en (elektrisch) varen, slimme en daadkrachtige marketing, een goede digitale basisinfrastructuur en handhaven de programmatische aanpak voor de Wadden, Grenzeloos Varen, Elfsteden en Friese Wouden. We financieren initiatieven voor duurzaamheid, kwaliteitsverbetering en om Fryslân aantrekkelijker te maken voor internationale bezoekers. We stimuleren het aanbod van meertalige informatie in de toeristische sector. We doen onderzoek naar een duurzaamheidsstrategie voor recreatie en toerisme in Fryslân. Om innovatie te bevorderen bieden we onder andere ruimte voor de ontwikkeling van nieuwe economische verdienmodellen in bijzondere landschappen en leggen we verbindingen met andere sectoren.

In het Friese Meren Project 2011-2015 leggen wij de nadruk op het verzilveren van de investeringen in de waterinfrastructuur en de watersportvoorzieningen. De programmalijnen zijn: bestedingen aan de wal, mitigatie / ecologie en duurzaamheid. Op dit moment worden projecten afgerond en resterende knelpunten opgelost: opwaarderen van vaarverbindingen, capaciteit en drempeldieptes van sluizen, afschaffen van pauzes bij sluizen en bruggen en wegwerken van achterstallig onderhoud in de vaarverbindingen. In de laatste fase zijn drie nieuwe accenten aangebracht, namelijk jeugd en watersport, elektrisch varen en Wifi in toeristische watersportkernen.

6.3. Duurzame energie

Doel(en):

  • In 2020 20% besparing van energie ten opzichte van 2010.
  • 16% extra productie van duurzame energie in 2020.
  • In 2020 4.000 energie gerelateerde banen in Fryslân.
  • Versterken van de innovatiepositie van onze provincie.

Om bovenstaande doelen te bereiken faciliteren we, jagen we aan, zijn we opdrachtgever en treden we op in de rol van bevoegd gezag.

We geven uitvoering aan de Noordelijke Energieagenda Switch door het Friese bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en lokale initiatieven te helpen bij het opzetten van businesscases die vervolgens kunnen worden overgedragen aan de fondsbeheerder van het FSFE of aan rijks- en/of EU-fondsen. In het verlengde hiervan intensiveren wij de contacten met onze partners verder en betrekken we het Friese onderwijs hierbij. Ook versterken wij onze netwerken in Den Haag en Brussel en zoeken we gericht naar mogelijkheden voor (inter)nationale samenwerking. Als trekker van het samenwerkingsprogramma De Nieuwe Afsluitdijk (zie ook onder bedrijvigheid) jagen we projecten aan, organiseren die en financieren ze (mede).